BRANDSTOF

 De ervaring van Adrie van Diemen, inspanningsfysioloog
Koolhydraten, vetten en eiwitten zijn de enige energie leverende voedingsstoffen voor de mens. Koolhydraten worden opgeslagen in spieren en lever in de vorm van glycogeen en komen in het bloed voor in de vorm van glucose. Beide doen dienst als brandstof. Leverglycogeen wordt tijdens inspanning vooral gebruikt om het bloedsuikergehalte op peil te houden. Spierglycogeen wordt door de spier direct gebruikt als brandstof. De voorraad glycogeen in de spieren hangt af van de getraindheid van de persoon. Een getrainde fietser kan wel het dubbele aantal gram hebben opgeslagen als een ongetrainde fietser. Koolhydraten doen voornamelijk dienst als brandstof tijdens intensief fietsen. Bij rustig fietsen zal de spier meer vetten als brandstof gebruiken, dit bespaart spierglycogeen. In tegenstelling tot de koolhydraten is de vetvoorraad in het lichaam vrijwel onuitputbaar. Alleen als er een tekort is aan koolhydraten worden eiwitten als brandstof gebruikt. Adrie van Diemen heeft acht jaar ervaring als trainer en begeleider van de Rabobank Wielerploegen en is nu initiatiefnemer van WebTrainer [www.webtrainer.nl]. Hij zegt: “Het sparen van de koolhydraatvoorraad door het gebruiken van vetten voor de levering van energie is goed trainbaar. Waar ‘hongerklop’ bij minder goed getrainden bij een korte fietstocht de kop op kan steken, komt een tekort aan koolhydraten bij getrainde wedstrijdfietsers zelden voor. Door duurtrainingen en wedstrijden verbrandt een wedstrijdfietser meer vetten dan een minder getrainde sporter. Je ziet deze goede duurgetraindheid ook aan de geringe concentratie melkzuur in het bloed bij een inspanningstest. Melkzuur wordt geproduceerd uit de afbraak van koolhydraten. Beroepswielrenners verbranden verhoudingsgewijs meer vetten en minder suikers. Als gevolg daarvan produceren ze minder melkzuur. Ook bij een beroepswielrenner kan de suikervoorraad opraken. In zo'n geval kan de renner plotseling veel minder vermogen leveren. Hij voelt zich leeg, staat 'geparkeerd' en de hongerklop is een feit.”

Index, Dynamo, Weerstand, Brandstof, Versnelling, Het wiel, Evenwicht, Snufjes, Temperatuur, Andere fietsen, Historie van de fiets, Vermogen, Hongerklop

Dit boekje is tot stand gekomen in samenwerking met de Koninklijke Nederlandse Wielren Unie.
Het boekje is gemaakt ter gelegenheid van het wereldjaar van de natuurkunde.

Bronnen:
De natuurkunde van ’t vrije veld 3, Dr. M. Minnaert, B.V. W.J. Thieme & Cie, Zuthpen, 1971.
Bicycling Science, F.R. Whitt, D.G. Wilson, The Massachusetts Institute of Technology, 1993.
http://www.exploratorium.edu/cycling/fiets/index.html
Eindredactie: Theo Jurriens en Herbert Löhner, met dank aan Karin Maarse.
Productie: Profiel P.r. Leeuwarden. Vormgeving: Wikke Meinsma Leeuwarden.