DYNAMO

 De beleving van Mr. L.J. Brinkhorst, Minister van Economische Zaken
De dynamo van je fiets levert je stroom voor je vooren achterlicht opdat je in het donker goed zichtbaar bent. De dynamo is niets anders dan een kleine magneet die ronddraait in een klos van koperdraad. De ronddraaiende magneet wekt een stroom op. Natuurkundigen noemen dit elektromagnetische inductie. Een dynamo is eigenlijk een omgekeerde elektromotor, zoals in een modeltrein of in een elektrische speelgoedauto. De eerste toepassing van de dynamo op de fiets dateert uit 1887. Hoge kosten en slechte kwaliteit stonden dagelijks gebruik in de weg. Men gebruikte liever een olie- of carbidlamp. Ook op grote schaal wordt de dynamo veel gebruikt, bijvoorbeeld in een moderne windmolen en in een grote elektriciteitscentrale. De fietsdynamo heeft ook nadelen. Hij vergroot de weerstand, de fietser moet iets harder trappen om dezelfde snelheid te houden. Bij regen is het contact tussen dynamo en fietsband niet altijd optimaal en brandt de fietsverlichting soms niet continu. “We moeten van denken naar doen, we moeten toe naar een duurzame energiehuishouding en dat betekent minder energie gebruiken en energie van schone bronnen zoals bijvoorbeeld wind of biomassa gebruiken. Ook bij deze nieuwe toepassingen kunnen we niet zonder de dynamo, immers in iedere windmolenturbine zit een dynamo. Een oude uitvinding nodig om beweging om te zetten in elektrische energie. Ook zelf probeer ik mijn bijdrage aan minder energieverbruik te leveren. Als het even kan ga ik op mijn fiets. En dan ben ik blij dat in het donker mijn dynamo me niet in de steek laat!”

Index, Dynamo, Weerstand, Brandstof, Versnelling, Het wiel, Evenwicht, Snufjes, Temperatuur, Andere fietsen, Historie van de fiets, Vermogen, Hongerklop

Dit boekje is tot stand gekomen in samenwerking met de Koninklijke Nederlandse Wielren Unie.
Het boekje is gemaakt ter gelegenheid van het wereldjaar van de natuurkunde.


Bronnen:
De natuurkunde van ’t vrije veld 3, Dr. M. Minnaert, B.V. W.J. Thieme & Cie, Zuthpen, 1971.
Bicycling Science, F.R. Whitt, D.G. Wilson, The Massachusetts Institute of Technology, 1993.
http://www.exploratorium.edu/cycling/fiets/index.html
Eindredactie: Theo Jurriens en Herbert Löhner, met dank aan Karin Maarse.
Productie: Profiel P.r. Leeuwarden. Vormgeving: Wikke Meinsma Leeuwarden.