EVENWICHT

 De beleving van Corina Visser, de moeder van Noortje
De belangrijkste natuurkunde van de fiets is het evenwicht. Als de fietser naar rechts dreigt om te vallen, draait het stuur vanzelf naar die kant, de fiets maakt een bocht en door de middelpuntvliedende kracht blijft de fietser voor een val behoed. Dit komt omdat het punt (P) waar het wiel van een gewone fiets de grond raakt achter de draaiingsas (BC) van de vork ligt. Bij een racefiets ligt dit punt vrijwel in het verlengde van de vork, dit maakt het sturen iets makkelijker. Ter gelegenheid van het jaar van de natuurkunde is een fiets gemaakt waar dit punt voor de draaiingsas van de vork ligt, probeer het maar eens uit. Het is een nieuwe beleving van sturen. Bij het leren fietsen doe je ook interessante natuurkundige weetjes op. Als je te langzaam fietst heb je geen evenwicht en val je snel. En met losse handen fietsen gaat beter bij hoge snelheid.

“Voor ons is fietsen heel gewoon: onder het motto ‘jong geleerd, oud gedaan’ fietsen we zo weg. Op mijn werk hebben we veel te maken met buitenlandse studenten. Voor hen is fietsen niet zo gewoon, ze hebben het nooit geleerd en gaan dan ook oefenen op een verkeersarm terrein, veelal onder begeleiding van een Nederlandse of reeds ervaren buitenlandse student. Ze zijn vooral bang om het evenwicht te verliezen en om vervolgens om te vallen. Ik herken het wel een beetje. Laatst heb ik voor het eerst met mijn één jaar oude dochtertje Noortje gefietst, de dochter in het zitje voorop. De balans was er eigenlijk gelijk, het sturen is iets lastiger maar ook dat wende snel. Het meest lastige was het afstappen!”

Index, Dynamo, Weerstand, Brandstof, Versnelling, Het wiel, Evenwicht, Snufjes, Temperatuur, Andere fietsen, Historie van de fiets, Vermogen, Hongerklop

Dit boekje is tot stand gekomen in samenwerking met de Koninklijke Nederlandse Wielren Unie.
Het boekje is gemaakt ter gelegenheid van het wereldjaar van de natuurkunde.

Bronnen:
De natuurkunde van ’t vrije veld 3, Dr. M. Minnaert, B.V. W.J. Thieme & Cie, Zuthpen, 1971.
Bicycling Science, F.R. Whitt, D.G. Wilson, The Massachusetts Institute of Technology, 1993.
http://www.exploratorium.edu/cycling/fiets/index.html
Eindredactie: Theo Jurriens en Herbert Löhner, met dank aan Karin Maarse.
Productie: Profiel P.r. Leeuwarden. Vormgeving: Wikke Meinsma Leeuwarden.