VERMOGEN

 De beleving van Marc de Maar, renner Rabo Continental Team
De fietser krijgt zijn ‘brandstof’ via eten en drinken. 20% tot 30% van de voedingsenergie wordt daadwerkelijk omgezet in energie om voort te bewegen. En daarmee is de fiets veel efficiënter dan de auto. Er is nog een ander belangrijk verschil tussen de menselijke motor en de motor van de auto. De mens beschikt over reserves en de energielevering kan variëren van dag tot dag. Naast energie om voort te bewegen wordt er ook warmte geproduceerd en dat is vooral handig bij koud weer. De energie die een fietser kan leveren hangt af van leeftijd, lichaamsbouw, voedsel en natuurlijk de training. De hoeveelheid energie per seconde noemen we vermogen en wordt uitgedrukt in Watt. Een toerfietser levert tussen de 100 en 200 Watt. Een getrainde toerfietser levert 300 tot 400 Watt. Een profwielrenner heeft een vermogen van 800 tot 900 Watt. Als we het energieverbruik van een fietser vergelijken met het verbruik bij andere vormen van voortbeweging of transportmiddelen, dan is de fiets ver weg het meest efficiënt. Het kost minder energie om een kilometer te fietsen dan te lopen. Fietsen kan namelijk vijf keer zo efficiënt zijn als lopen. Zonder een goed vermogen slaag je niet als wielrenner aldus het jonge Rabo-talent. “Het te leveren vermogen is onder andere afhankelijk van aanleg, lichaamsbouw en natuurlijk je trainingsarbeid. Door training kun je je vermogen vergroten. Bijvoorbeeld door training met verschillend verzet, een zogenaamde intervaltraining, het variëren van de trapfrequentie of het rijden achter een scooter of auto. Maar het vermogen om te sprinten is een ander vermogen dan wat een klimmer nodig heeft. Hetzelfde geldt voor het vermogen om een goede tijdrit te rijden. En eens een sprinter is altijd een sprinter”, aldus De Maar. Natuurlijk kun je trainen op sprintvermogen, maar dat kan ten koste gaan van je duur- of klimvermogen. En in de winter doet een wielrenner aan krachttraining. Tijdritvermogen heeft De Maar ook, hij won in 2005 de Proloog van de 53ste Olympia's Tour in Veendam. 

Index, Dynamo, Weerstand, Brandstof, Versnelling, Het wiel, Evenwicht, Snufjes, Temperatuur, Andere fietsen, Historie van de fiets, Vermogen, Hongerklop

Dit boekje is tot stand gekomen in samenwerking met de Koninklijke Nederlandse Wielren Unie.
Het boekje is gemaakt ter gelegenheid van het wereldjaar van de natuurkunde.

Bronnen:
De natuurkunde van ’t vrije veld 3, Dr. M. Minnaert, B.V. W.J. Thieme & Cie, Zuthpen, 1971.
Bicycling Science, F.R. Whitt, D.G. Wilson, The Massachusetts Institute of Technology, 1993.
http://www.exploratorium.edu/cycling/fiets/index.html
Eindredactie: Theo Jurriens en Herbert Löhner, met dank aan Karin Maarse.
Productie: Profiel P.r. Leeuwarden. Vormgeving: Wikke Meinsma Leeuwarden.